Crowdfunding-campagne starten? Lees eerst dit

Lees de kleine lettertjes van crowdfundingplatforms en maak een campagneplan

Crowdfunding is een razendsnel populair wordende methode om startkapitaal te vergaren om ideeën, producten en diensten te verwezenlijken. Maar hoe kies je nu een platform?

Omdat wij deze vraag ook vaak uit ons netwerk horen – en verschillende crowdfundingcampagnes voor onder meer journalistieke startups van partners en opdrachtgevers in voorbereiding hebben – hebben we de verschillen in voorwaarden vergeleken, zodat je een beter beeld kan krijgen van waar je op kunt letten bij het kiezen van een crowdfundingplatform.

Vormen van crowdfunding

Crowdfunding is natuurlijk niet meer of minder dan het werven van geld onder een groep van geïnteresseerde betrokkenen. De tegenprestatie kan verschillende vormen aannemen:

  • Je kunt geld lenen van mensen om het later met rente terug te betalen
  • Nu geld inzamelen om te kunnen starten met produceren van je product
  • Geld inzamelen voor een goed doel, waarvan er geen tegenprestatie wordt verlangd

Welke fee moet je betalen?

Crowdfundingplatforms zijn er in soorten en maten, waarvan meerdere zich specialiseren in projecten voor bepaalde sectoren, zoals kunst en journalistiek. Maar ook qua voorwaarden en fees zijn er verschillen. Daarom presenteren we hier een overzicht van ons onderzoek in de voorwaarden van een aantal platformen. Dit is geen uitputtend overzicht, maar is desondanks nuttig bij het kiezen van een geschikt platform voor jouw project.

Laten we beginnen bij de grootste: Kickstarter claimt 5% van de som die je ophaalt als je het doelbedrag haalt. Ook rekenen ze een klein percentage aan kosten door voor ieder bedrag. 

Crowdaboutnow is een organisatie die vooral financieel voor je aan de slag gaat; leningen verstrekt en aandelen uitgeeft. Dit kost verschillende percentages, maar je bent op voorhand al 1% kwijt aan plaatsingsfees. Wat hier opvalt: als er een lening wordt gekozen, ben je elk jaar rente kwijt aan Crowdaboutnow.

Plaatsingsfees worden ook in rekening gebracht bij veel platforms. Zo rekent Voor de Kunst € 100,- en vraagt Oneplanetcrowd € 200,-. Naast deze plaatsingsfees worden er kosten voor het platform en transactiekosten ingehouden van je doelbedrag. Houd hier dus rekening mee (met een fee van 10% krijg je dus niet je volle € 5.000,- uitgekeerd, maar € 4.500,-). Hierbij liggen percentages gemiddeld tussen 5% tot 10%. Wel stellen sommige platforms andere percentages als je bijvoorbeeld het doelbedrag niet haalt. Onepercentclub rekent 5% als je het doelbedrag haalt, 7% als je het niet haalt.

Read also

Wel of niet behaald?

En dat is een volgend dilemma: wat als het doelbedrag niet wordt gehaald? Die laatstgenoemde keert het geld alsnog gewoon uit, maar bij veel andere platforms is het all-or-nothing-systeem geldig.

Sommige platforms laten je alsnog een gooi doen naar het geld. Bij Voor de Kunst moet je als je 80-100% van het geld hebt binnengehaald een plan maken om ervoor te zorgen dat het alsnog doorgang kan vinden. Hoe wil jij met die 80% je project alsnog financieren? Als de donateurs akkoord gaan en je blijft alsnog boven de 80% krijg je het geld en is je crowdfundingcampagne toch geslaagd.

Er zijn ook platforms die, als je het doelbedrag niet haalt, alsnog het geld van de kosten in rekening brengen, zoals VersPers en OnePlanetCrowd.

Een andere situatie is ook mogelijk: je haalt meer geld op. Superleuk, want bij veel platforms krijg je dit bedrag minus de kosten gewoon uitgekeerd. Bij VersPers is het een andere aanpak – die kiezen zelf een ander project waar het resterende bedrag naartoe gaat.

Waar je ook op moet letten is het volgende: wat gebeurt er met je geld als je het doelbedrag hebt opgehaald? Wanneer krijg je het bijvoorbeeld op je rekening gestort? Bij Voor de Kunst ontvang je het budget de volgende vrijdag op je rekening, terwijl je bij Patreon spaart voor een mooi maandbedrag dat kunstenaars elke maand op hun rekening gestort krijgen om te doen wat ze doen. 

Read also

Opvallende bepalingen

Op z’n minst opmerkelijk is VersPers, hierboven al genoemd. In de voorwaarden omschrijven ze een systeem waarvan je je kunt afvragen hoe eerlijk het is. Ze stellen zelf een ‘training en productie platform voor journalisten in spe’ te zijn, maar ik vraag me af wie hiermee in zee zou gaan als je de kleine lettertjes leest.

Zo weigert VersPers uit te keren als er niet wordt voldaan aan het projectplan, het geld vervalt dan aan VersPers die zelf een andere bestemming kiest voor jouw plan.

10% van de donaties is voor VersPers, daarnaast moet je ook € 50 inschrijfgeld betalen. Er staat niet in de voorwaarden dat de 10% vervalt als het bedrag niet wordt gehaald en die € 50 inschrijfgeld ben je dan sowieso kwijt.

Ik schrok eerlijk gezegd een beetje van deze bepaling:

“Mocht de crowdfundcampagne niet binnen die tijdslimiet het beoogde eindbedrag hebben opgeleverd, dan kan de maker deze maximaal 1 keer nieuw leven inblazen met een plan b.

Dit plan legt de maker voor aan de al geworven donateurs, die dan nog de mogelijkheid hebben hun donatie aan een ander project op Crowdpress (het crowdfundonderdeel van VersPers) te schenken als zij niet akkoord gaan met dit plan b. Hiervoor moet ze binnen 3 werkdagen reageren op de aan hen gerichte e-mail met daarin het alternatieve voorstel. Bij geen reactie geldt ‘Wie zwijgt stemt toe’.

Is het eindbedrag niet voor 100 procent behaald, dan worden alle donaties door Crowdpress aan een ander project geschonken. Het terugvorderen van donaties is niet mogelijk.”

Daarnaast vond ik deze bepaling wel heel extreem:

“Mocht het project geen financieringstekort hebben, maar is het bedrag boven de 100% echt een overschot dan wordt met dit bedrag door Crowdpress een alternatief mediaproject gesteund.”

Oh ja – én je moet het eindresultaat van je journalistieke hoogstandje een jaar lang gratis ter beschikking stellen aan VersPers.

Falende projecten

Je kunt je afvragen waarom een platform dit zo stelt. Nou, waarschijnlijk zijn ze bang dat projecten geen doorgang vinden of niet worden opgeleverd, 9% van de succesvolle projecten via Kickstarter faalt uiteindelijk alsnog. Uiteraard wil Kickstarter ook dat Zano van de grond was gekomen (letterlijk 🙂 ), maar dat betekent niet dat het platform zelf niet werkt. Kickstarter zelf faalt niet, maar de organisatie van een project. Ook is er veel kritiek op de organisaties die succesvol zijn, maar uiteindelijk uitstel op uitstel hebben.

De rechter heeft eerder wel geoordeeld dat het platform zelf niet verantwoordelijk is voor het verwezenlijken van het project, maar het is de vraag in hoeverre platforms zich bewust zijn van de mogelijkheid dat succesvolle campagnes tot gefaalde projecten leiden.

Het is dus zaak om, als je met een platform wil gaan werken, goed je in te lezen in de voorwaarden en spelregels van het opzetten van een dergelijke campagne. Vragen die je hierbij kunt stellen zijn:

  • Wat gebeurt er met het geld als het doel niet wordt bereikt?
  • Hoe gaat het project zich vormgeven?
  • Welk doelbedrag moet er worden behaald en hoe wil je dat bedrag binnenhalen?
  • Wat gebeurt er als het doelbedrag wordt overschreden?

Besef goed de verschillen tussen de verschillende platforms en lees de voorwaarden, aangezien elk platform voor- en nadelen heeft. Het belangrijkste is dat het platform werkt voor jouw plan. Niet andersom.

Tot slot: wat doe jij, wat doet een bureau?

Het is natuurlijk ook mogelijk om niet een extern platform te gebruiken, maar een eigen site te bouwen die de registraties en betalingen afhandelt. Zo heeft De Correspondent via crowdfunding meer dan een miljoen opgehaald, via een eigen site.

Wanneer campagnes een groter streefbedrag hebben, is het dan ook logisch om naar alternatieve modellen te kijken. Wanneer je tienduizenden euro’s aan fees moet betalen, kun je beter een crowdfundingmodule in je website laten inbouwen.

Een aardige vuistregel is dat je 10 tot 15 procent van het streefbedrag bij voorbaat al beschikbaar hebt (wellicht via een eerste besloten investeringsronde, met dank aan een spaarpot of suikeroom of door te partneren met een bureau)

Dat vraagt natuurlijk om een investering voorafgaand aan je campagne, maar ook een crowdfundingcampagne kost geld. Een aardige vuistregel is dat je 10 tot 15 procent van het streefbedrag bij voorbaat al beschikbaar hebt als startbudget voor een visuele identiteit, website en hulp bij je campagne. Wil je € 5000,- binnenhalen? Dan is een beperkte investering van (5000 * 0,10 =) € 500,- voor een eenvoudig logo en een paar uur hulp met wervende sociale media-plaatjes wel zo verstandig.

Wil je 2 ton ophalen voor een journalistieke startup, dan is een investering van € 20.000 geen gekke gedachte: een eerste versie van je website met een paar sterke en prachtig opgemaakte verhalen, een professionele campagnewebsite plus de werving van vooruitbetalende leden en ambassadeurs.

Probleem is waarschijnlijk: die bedragen heb je wellicht niet – daarom start je juist een crowdfundingcampagne – dus bij afwezigheid van eigen reserves (of die van een suikeroom) ligt een eerste besloten investeringsronde voor de hand, of door een strategisch partnerschap met een bureau aan te gaan dat investeert met werk in ruil voor aandelen of deels uitgestelde betaling.

Met een goede voorbereiding los je meerdere kip-ei-problemen op. Een ‘pre-campagne’ waarin je onder de radar al fans verzamelt en bereid vindt om je campagne te funden én delen op de dag van livegang is van groot belang om het vertrouwen te wekken dat je campagne – en daarmee je project – kans van slagen heeft. Mensen moeten in je geloven voordat ze de portemonnee trekken – maar genoeg mensen moeten hun portemonnee trekken voordat anderen dat doen. Dat los je op door een harde kern van fans en/of pre-investeerders te verzamelen om de boel te kickstarten. Een goede campagne is dan ook een self-fullfilling prophecy.

Veel succes met je crowdfundingcampagne!

(Enne, hoe je het ook aanpakt: als het een campagne wordt voor een journalistiek of maatschappelijk relevant project, weten wij nog wel een bureau dat goed is in online-campagnes.)

Wekelijkse mail met links over maatschappelijk relevante online-vernieuwing krijgen? Sluit je aan bij 750+ anderen!

  • Dit veld is voor validatie doeleinden en moet ongewijzigd blijven.

Helemaal uitgelezen? Delen maar!